ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ಮೋದಿ ವಿರೋಧಿ ಜಾಹೀರಾತು ಫಲಕಗಳು ಮತ್ತು ಗೀಚುಬರಹದ ಚಿತ್ರಗಳಾಗಿ ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ - FACTLY
Sai Krishna Muthyanolla
June 12, 2023
ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾದ ಮೋದಿ ವಿರೋಧಿ ಜಾಹೀರಾತು ಫಲಕಗಳು ಮತ್ತು ಗೀಚುಬರಹದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಚಿತ್ರಗಳು ಎಂದು ಹೇಳುವ ಚಿತ್ರಗಳ ಕೊಲಾಜ್ ಅನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮೊದಲ ಚಿತ್ರವು ‘ಮೋದಿ ನೋ ಎಂಟ್ರಿ’ ಎಂದು ಬರೆದಿರುವ ಜಾಹೀರಾತು ಫಲಕವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಫೋಟೋ ರಸ್ತೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ‘ಗೋ ಬ್ಯಾಕ್ ಮೋದಿ’ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ರಾಜಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಫೋಟೋಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಗುತ್ತಿವೆ. ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಕ್ಲೈಮ್ ಅನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ.
ಕ್ಲೇಮ್ : ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾದ ಮೋದಿ ವಿರೋಧಿ ಜಾಹೀರಾತು ಫಲಕಗಳು ಮತ್ತು ಗೀಚುಬರಹಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳ ಕೊಲಾಜ್.
ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ : ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ಎರಡೂ ಚಿತ್ರಗಳು ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಹಳೆಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. 2019 ರಲ್ಲಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಮೊದಲು ಮೊದಲ ಫೋಟೋವನ್ನು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಇನ್ನೊಂದು ಫೋಟೋವು 2020 ರಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಧಾನಿಯವರ ಭೇಟಿಯ ಮೊದಲು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಮೋದಿ ವಿರೋಧಿ ಗೀಚುಬರಹವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಪೋಸ್ಟ್ ಹಳೆಯದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನದಿಂದಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಕ್ಲೇಮ್ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ಚಿತ್ರ 1:
ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ಫೋಟೋದ ಹಿಮ್ಮುಖ ಚಿತ್ರ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ, 10 ಫೆಬ್ರವರಿ 2019 ರಂದು ‘ಎಕನಾಮಿಕ್ ಟೈಮ್ಸ್’ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಫೋಟೋ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಸುದ್ದಿ ಲೇಖನವು ಪ್ರೈಮ್‌ನ ಮುಂದೆ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ಹಾಕಿರುವ ಮೋದಿ ವಿರೋಧಿ ಜಾಹೀರಾತು ಫಲಕ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸಚಿವ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಭೇಟಿ. ಅದೇ ರೀತಿ ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತಾ, ‘ನ್ಯೂಸ್ ಮಿನಿಟ್’ ಫೆಬ್ರವರಿ 2019 ರಲ್ಲಿ ಅದೇ ಫೋಟೋವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಲೇಖನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪುರಾವೆಗಳಿಂದ, ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಚಿತ್ರವು ಹಳೆಯದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಬಂದಿದೆಯೇ ಹೊರತು ರಾಜಸ್ಥಾನದಿಂದಲ್ಲ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಬಹುದು.
ಚಿತ್ರ 2:
ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಸರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ, ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಮೂಲದ ಪತ್ರಕರ್ತ ಮಯೂಖ್ ರಂಜನ್ ಘೋಷ್ ಅವರು  ಜನವರಿ11 ,2020 ರಂದು ಮಾಡಿದ ಟ್ವೀಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅದೇ ಫೋಟೋ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಮಯೂಖ್ ರಂಜನ್ ಘೋಷ್ ಇದನ್ನು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ರಸ್ತೆಯಾದ ಎಸ್‌ಪ್ಲಾನೇಡ್‌ನಿಂದ ಚಿತ್ರವೆಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಹುಡುಕಾಟವು ಜನವರಿ 2020 ರ ದಿನಾಂಕದ ಸುದ್ದಿ ಲೇಖನಗಳಿಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯಿತು, ಅದು ಇದೇ ರೀತಿಯ ಫೋಟೋವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಆದರೆ ಇನ್ನೊಂದು ಕೋನದಿಂದ ನೋಡಿದರೆ  ಈ ಹಿಂದೆ, ಅದೇ ಫೋಟೋವನ್ನು ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಬಿಹಾರದಿಂದ ಚಿತ್ರವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಆ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು.
This is one of the busiest roads in Kolkata. #Esplanade. Lakhs and lakhs of people commute, jam packed traffic r seen. Just look at this place tonight. Roads turned into graffitis, no traffic, all roads blocked, students protesting overnight.
This is #Kolkata #modiinkolkata pic.twitter.com/jDaf6vufXi
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ ಹಳೆಯ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮೋದಿ ವಿರೋಧಿ ಜಾಹೀರಾತು ಫಲಕಗಳು ಮತ್ತು ಗೀಚುಬರಹದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಚಿತ್ರಗಳಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.