Fact Check, Fake News, Telugu
 

పెట్రోల్ పై టాక్స్ రూపంలో వసూలు చేసే మొత్తంలో రాష్ట్రాల వాటా 75% అన్న వాదన తప్పు.

0

పెట్రోల్ పై విధిస్తున్న పన్నుల్లో 75% రాష్ట్రలకు మరియు 25% కేంద్రానికి వెళ్తాయని చెప్తున్న పోస్ట్ ఒకటి సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతుంది. ఈ కథనం ద్వారా అందులో ఎంత నిజముందో చూద్దాం.

ఈ పోస్ట్ యొక్క ఆర్కైవ్డ్ వెర్షన్ ఇక్కడ చూడవచ్చు.

క్లెయిమ్: పెట్రోల్ పై పన్నుల రూపంలో వసూలు చేస్తున్న మొత్తంలో 75% రాష్ట్రలకు మరియు 25% కేంద్రానికి వెళ్తాయి.

ఫాక్ట్(నిజం): పెట్రోల్ పై ఒక్కో రాష్ట్రం ఒక్కో విధంగా టాక్స్ వసూలు చేస్తుంది. ఐతే పెట్రోల్ పై కేంద్ర మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు విధించే టాక్స్ లో రాష్ట్రానికి 75% మరియు కేంద్రానికి 25% అన్న వాదనలో నిజం లేదు. ఎందుకంటే తెలంగాణలో చుస్తే పెట్రోల్ పై కేంద్ర మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు విధించే టాక్స్ లో రాష్ట్రం వాటా 45.15%  కాగా కేంద్రం వాటా 54.84%. అలాగే ఆంధ్రప్రదేశ్ లో రాష్ట్రం వాటా 47.82% కాగా కేంద్రం వాటా 52.17%. కావున పోస్టు ద్వారా చెప్పేది తప్పు.

సాధారణంగా పెట్రోల్ మరియు డీజిల్ పై కేంద్ర ప్రభుత్వం “బేసిక్ ఎక్సయిజ్ డ్యూటీ + స్పెషల్ అడిషనల్ ఎక్సయిజ్ డ్యూటీ + రోడ్ & ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ సెస్” విధిస్తుంది. ఇంకా ‘సెస్’ లేదా ‘సర్ ఛార్జ్’ రూపంలో వసూలు చేసిన దానిని రాష్ట్రాలకు పంచరు. కాబట్టి సెంట్రల్ ఎక్సయిజ్ టాక్స్ లో సెస్ ద్వారా సేకరించే డబ్బులు తీసేస్తే మిగిలిన దానిలో 41%  ఫైనాన్స్ కమిషన్ సిఫారసు మేరకు ఒక్కో రాష్ట్రానికి ఒక్కో నిష్పత్తిలో పంచుతారు.. దీనికి అదనంగా పెట్రోల్ మరియు డీజిల్ పై ఒక్కో రాష్ట్రం ఒక్కో విధంగా స్టేట్ టాక్స్ విధిస్తుంటుంది.   

Petroleum Planning & Analysis Cell (PPAC) వెబ్సైటులో అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం ప్రకారం కేంద్ర ప్రభుత్వం పెట్రోల్ పై రూ. 32.98 ఎక్సయిజ్ డ్యూటీ రూపంలో వసూలు చేస్తుంది. ఐతే ఈ రూ. 32.98లో 18 రూపాయలు ‘రోడ్ & ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ సెస్’ రూపంలో వసూలు చేస్తుంది. సెస్ ద్వార సేకరించిన మొత్తాన్ని రాష్ట్రాలకు పంచరు కాబట్టి ఎక్సయిజ్ డ్యూటీలో నుండి ఈ 18 రూపాయలు తీసేస్తే మిగిలిన  రూ. 14.98లో 41%(డివిసబల్ పూల్)  అన్ని రాష్ట్రాలకు (ఫైనాన్స్ కమిషన్ సిఫారసు చేసిన ప్రాతిపదికన ఒక్కో రాష్ట్రానికి ఒక్కో నిష్పత్తిలో)  పంచుతారు. మిగిలిన 59% కేంద్రానికి వెళ్తుంది. అంటే సుమారు 6 రూపాయల 14 పైసల మొత్తాన్ని ఫైనాన్స్ కమిషన్ సిఫారసు చేసిన ప్రాతిపదికన ఒక్కో రాష్ట్రానికి ఒక్కో నిష్పత్తిలో పంచుతారు.

ఫైనాన్సు కమిషన్ ప్రకారం కేంద్ర టాక్స్ లో రాష్ట్రాల వాటా

15వ ఫైనాన్స్ కమిషన్ జనాభా మొదలైన వాటిని పరిశీలనలోకి తీసుకొని పన్నులలో ఏ రాష్ట్రానికి ఎంత వాటా ఉండాలో నిర్ణయిస్తుంది. ఫైనాన్స్ కమిషన్ ప్రతిపాదించిన మేరకు ఆంధ్రప్రదేశ్ కి 4.11% మరియు తెలంగాణకు 2.133% వాటా వస్తుంది. అంటే ఈ 6 రూపాయల 14 పైసలలో ఆంధ్రప్రదేశ్ కి 4.11% అనగా సుమారు 25 పైసలు మరియు తెలంగాణకి 2.133% అనగా 13 పైసలు కేంద్రం చెల్లిస్తుంది. క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే దేశంలో (అన్ని రాష్ట్రాలు కలిపి) అమ్మే పెట్రోల్ మొత్తం మీద వసూలు చేసే కేంద్ర ప్రభుత్వ ఎక్సయిజ్ డ్యూటీలో లీటర్ కి 25 పైసలు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ కి చెల్లిస్తే తెలంగాణకి 13 పైసలు చెల్లిస్తుంది. రాష్ట్రల వాటా తీసేసిన తరవాత మిగిలే రూ. 8.83 తోపాటు సెస్ రూపంలో వసూలు చేసే రూ.18తో కలిపి మొత్తం రూ. 26.83 కేంద్ర ఖజానాకి వెళ్తాయి.

కేంద్రం విధించే పన్నులే కాకుండా, పెట్రోలియం ఉత్పతుల పై ఒక్కో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఒక్కో విధంగా టాక్స్ విధిస్తుంది. ఉదాహరణకి తెలంగాణ ప్రభుత్వం 35.20% VAT వసూలు చేస్తుంది, ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం 31% VAT + రూ.4/ltr VAT + రూ.1/ltr రోడ్ డెవలప్మెంట్ సెస్స్ విధిస్తుంది, ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం విధిస్తున్న రూ.4/ltr VAT అనేది ఫిక్స్డ్ కాగా 31% VAT అనేది డీలర్ కి చెల్లించే ధర, ఎక్సయిజ్ డ్యూటీ లేదా డీలర్ కమిషన్ మొదలైన వాటిపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఈ మూడింటిలో లో ఏది పెరిగినా లేదా తగ్గిన దానికి అనుగుణంగా స్టేట్ VAT మారుతూ వుంటుంది. తెలంగాణ ప్రభుత్వం విధించే VATకి కూడా ఇది వర్తిస్తుంది.

హైదరాబాద్ లో పెట్రోల్ ధర పరిగణలోకి తీసుకుంటే  

ఉదాహరణకి కేవలం ఒక్క తెలంగాణని పరిగణలోకి తీసుకుంటే హైదరాబాద్ లో ఇప్పుడు లీటర్ పెట్రోల్ ధర 87 రూపాయల 2 పైసలుగా ఉంది. ఇందులో ఎక్సయిజ్ డ్యూటీ + సెస్ మొదలైన టాక్స్ రూపంలో రూ. 26.83 కేంద్రానికి వెళ్తుంది. స్టేట్ VAT కింద రూ. 21.96 + ఎక్సయిజ్ డ్యూటీలో రాష్ట్ర వాటా కింద 13 పైసలు మొత్తం కలుపుకొని రూ. 22.09 తెలంగాణ ప్రభుత్వ ఖజానాలోకి వెళ్తుంది. అనగా హైదరాబాద్ లో పెట్రోల్ ధర రూ. 87.02 ఐతే ఈ ధరలో కేంద్ర మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు విధించే టాక్స్ మొత్తం రూ. 48.92, ఈ టాక్స్ లో 45.15%( రూ. 22.09) రాష్ట్రానిది కాగా మిగిలిన 54.84%( రూ. 26.83) కేంద్రానికి వెళ్తుంది.

వైజాగ్ లో పెట్రోల్ ధర పరిగణలోకి తీసుకుంటే

ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని వైజాగ్ లో లీటర్ పెట్రోల్ ధర రూ. 88.58 కాగా ఇందులో కేంద్ర మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు విధించే టాక్స్ మొత్తం రూ.51.42. ఈ టాక్స్ లో 47.82% (స్టేట్ VAT+ సెంట్రల్ ఎక్సయిజ్ డ్యూటీలో రాష్ట్ర వాటా) రాష్ట్ర ఖజానాకి వస్తుంది, మిగిలిన 52.17%( సెంట్రల్ ఎక్సయిజ్ డ్యూటీలో కేంద్ర వాటా + సెస్ మొదలైన టాక్స్)  కేంద్ర ఖజానాకి వెళ్తుంది. పెట్రోల్ పై విధించే వివిధ టాక్స్ ద్వార వచ్చే ఆదాయం అన్ని రాష్ట్రాల్లో వేరువేరుగా ఉంటుంది. ఎందుకంటే పెట్రోల్ పై రాష్ట్రాలు ఒక్కో టాక్స్ రేట్ విధిస్తున్నాయి, పైగా పెట్రోల్ పై కేంద్ర ప్రభుత్వం విధించే ఎక్సయిజ్ టాక్స్ లో రాష్ట్రాల వాటాని  అన్ని రాష్ట్రాలకు సమానంగా పంచరు, ఫైనాన్సు కమిషన్ నిర్ణయించినట్టు ఒక్కో రాష్ట్రానికి ఒక్కో నిష్పత్తిలో వాటా కేటాయిస్తారు.

మధ్యప్రదేశ్ లోని భోపాల్ లో పెట్రోల్ ధర పరిగణలోకి తీసుకుంటే

భోపాల్ లో లీటర్ పెట్రోల్ ధర రూ. 91.46 కాగా ఇందులో కేంద్ర మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు విధించే టాక్స్ మొత్తం రూ.53.02. ఈ టాక్స్ లో 49.39%(స్టేట్ VAT+ సెంట్రల్ ఎక్సయిజ్ డ్యూటీలో రాష్ట్ర వాటా) రాష్ట్ర ఖజానాకి వస్తుంది, మిగిలిన 50.60%( సెంట్రల్ ఎక్సయిజ్ డ్యూటీలో కేంద్ర వాటా + సెస్ మొదలైన టాక్స్) కేంద్ర ఖజానాకి వెళ్తుంది. ఈ ఉదహరణల ద్వారా పెట్రోల్ పై కేంద్ర మరియు రాష్ట్ర పన్నుల వాటా ఒక్కో రాష్ట్రంలో ఒక్కోవిధంగా ఉండడం గమనించొచ్చు. ఎందుకంటే కేంద్రం విధించే ఎక్సయిజ్ డ్యూటీలో ఒక్కో రాష్ట్రానికి ఒక్కో నిష్పత్తి లో వాటా ఉంటుంది. అదే విధంగా పెట్రోల్ పై విధించే టాక్స్ లో రాష్ట్రాలకు 75%, కేంద్రానికి 25% అన్న వాదన తప్పని మనం తెలుసుకోవొచ్చు.

చివరగా, పెట్రోల్ పై విధించే టాక్స్ లో 75% రాష్ట్రా ఖజానాకి వస్తుందన్న వాదన తప్పు.

నోట్: ఈ ఆర్టికల్ కోసం వాడిన అంకెలన్నీ HPCL వారి రేట్ ప్రకారం లెక్కించడం జరిగింది.

Share.

Comments are closed.

scroll